Iedereen kent en gebruikt een van de vele diensten van Google. Eind 2015 werden deze diensten samengebracht onder de minder bekende naam Alphabet. De afbeelding hieronder geeft je een goed overzicht van alle diensten die onder de naam Alphabet vallen. Je zal er ongetwijfeld heel wat van herkennen en gebruiken.
Al deze diensten zijn gratis te gebruiken, maar in ruil daarvoor zal Google gegevens over je gebruik verzamelen (in het Nederlands) om advertenties beter af te stemmen op wie je bent. Zelfs als ze aangeven je niet te volgen, verzamelt Google nog steeds gedragsgegevens (metadata) over jou om het profiel dat ze van je hebben verder te verfijnen en te verbeteren.
Wat zijn de alternatieven voor Google?
Tegenwoordig kan je perfect “Google eruit gooien” en werken met de vele alternatieve tools en diensten die beschikbaar zijn. Sommige ervan zijn al wat bekender dan andere. Ik ga de diensten en hun alternatieven niet alfabetisch overlopen, maar ik sorteer ze op gebruik. Eerst is er de zoekmachine van Google met enkele alternatieven, gevolgd door de browser. Voor elke dienst probeer ik ook een indicatie te geven van de complexiteit van de overstap naar een alternatief. Soms is het eenvoudig en hoef je enkel naar een andere website te surfen, terwijl je soms een ‘overstapplan’ moet uitwerken.
Voor elke dienst geef ik het volgende aan:
- Waarom overstappen belangrijk is
- Alternatieven om te overwegen
- Hoe moeilijk is switchen, uitgedrukt in zweetsdruppels
(schaal van 1 tot 5)
Google (zoekmachine)
Waarom?
Via hun zoekmachine weet Google exact wat je zoekt, maar ook precies waarop je doorklikt. Op basis van zowel de zoekopdrachten als het zoekresultaat waarop je klikt, weet Google heel veel over jou. Denk maar aan de voetbalschoenen die je de vorige keer hebt opgezocht en de voetbalgerelateerde advertenties die je nu te zien krijgt.
Alternatieven
Er bestaan al een tijdje behoorlijk goede alternatieven voor de zoekmachine van Google. Ik kies er 2 uit, om totaal verschillende redenen. Beide diensten tonen wel advertenties, maar voegen geen personalisatie of profilering toe. Ze tonen die enkel op basis van de ingevoerde zoekwoorden.
- DuckDuckGo: Dit is een alternatieve zoekmachine, met een eigen zoekindex, die veel belang hecht aan privacy. Ze zullen je nooit volgen.
In een andere post leg ik uit hoe je DuckDuckGo als standaard zoekmachine kunt instellen op al je apparaten. - Startpage: Deze zoekmachine maakt gebruik van de zoekindex van Google, maar verwijdert alle tracking die Google eraan toevoegt.
Complexiteit
Dit is supereenvoudig, want je hoeft enkel naar een andere zoekmachine te surfen. Een alternatieve zoekmachine instellen op al je apparaten is iets complexer.
Chrome
Waarom?
Chrome is een erg handige browser met een marktaandeel van ongeveer 80%. Als je ingelogd bent met een Google-account, wordt alles wat je in Chrome doet bijgehouden en opgeslagen in dat account. Dit geeft Google een enorm inzicht in je gedrag in de browser.
Alternatief voor Google Chrome
- Firefox: Deze browser bestaat al sinds 2002 en is open source. De afgelopen jaren kiezen ze duidelijk de kaart van privacy voor hun gebruikers.
- Brave: Deze browser biedt gebruikers een veilige, snelle en privacyvriendelijke ervaring. Ze blokkeren advertenties om die snelheid te bereiken. Daarnaast hebben ze interessante functies ingebouwd om je favoriete contentmaker te belonen: de Basic Attention Token.
- Vivaldi: Als je je browser volledig naar eigen wens wil configureren, dan ben je bij Vivaldi aan het juiste adres.
Er zijn veel alternatieven om Chrome te vermijden. Mijn keuze voor deze 3 is gebaseerd op persoonlijke ervaring, wat volledig subjectief is.
Complexiteit
Het is niet zo moeilijk om een andere browser te gebruiken, maar sommige vaste handelingen of sneltoetsen moet je op een iets andere manier aanleren.
Chrome Wachtwoorden
Waarom?
Je verzamelt al snel een hele reeks wachtwoorden en andere inloggegevens. Ik heb er zelf momenteel zo’n 500. Het is heel gemakkelijk om die op te slaan in Google Chrome en ze automatisch te laten invullen. Heb je je ooit afgevraagd waar je de opgeslagen wachtwoorden kunt wijzigen of verwijderen? Bovendien ben je dan plots gebonden aan Google Chrome als je je wachtwoorden niet wil kwijtraken. Met het volgende stappenplan krijg je een overzicht van alle wachtwoorden die Chrome voor je opslaat.
Er bestaan applicaties die speciaal zijn ontworpen om wachtwoorden en andere gevoelige gegevens veilig bij te houden. Deze applicaties hebben vaak een integratie met gangbare browsers, maar ook met je smartphone, en ze helpen je inloggen in verschillende apps. Daarnaast helpen ze je ook om je wachtwoorden goed te beheren.
Alternatief voor Google Wachtwoorden
- 1Password: Een van de bekendere wachtwoordmanagers, die aanvankelijk vooral beschikbaar was voor het Apple-ecosysteem. De erg handige interface en de vele integraties maken het een applicatie die ik voortdurend gebruik.
- LastPass: Een alternatief voor 1Password.
- Bitwarden: Een van de bekendere wachtwoordmanagers, open source en beschikbaar op alle platformen. De overzichtelijke interface en de vele integraties maken het een sterke keuze.
- Dashlane
- Keepass
Complexiteit
De moeilijkheid zit hem in het instellen van al je apparaten en ze gesynchroniseerd te houden. Het gebruik van een wachtwoordmanager is hoe dan ook sterk aanbevolen, zeker als je het combineert met 2-factor-authenticatie.
Google mail (Gmail)
Waarom?
Gmail werd 15 jaar geleden gelanceerd op 1 april. Het had net zo goed een van Google’s aprilgrappen kunnen zijn. Maar in al die jaren hebben ze van Gmail een krachtige e-maildienst gemaakt, met uiteraard heel wat wijzigingen aan zowel de interface als de functionaliteiten.
Waarom Gmail vermijden? Google scant alle e-mails in je mailbox om je profiel verder aan te vullen en er advertenties op te baseren. Gmail is eigenlijk een nieuwe manier voor Google om advertenties te tonen en meer informatie over jou te verzamelen.
Alternatief voor Google Gmail
Als je er zeker van wil zijn dat je gegevens niet worden gebruikt voor gerichte advertenties, kom je al snel uit bij een betalende e-maildienst. We zijn echter niet gewend om voor e-mail te betalen…
- Fastmail: Een veilige, performante e-maildienst die ook de nodige aandacht besteedt aan privacy. Ze ondersteunen ook het synchroniseren van contacten en agenda’s.
- Protonmail: Een veilige e-maildienst met een focus op privacy. Ze hebben ook een gratis abonnement beschikbaar. Deze gratis optie volstaat doorgaans voor een persoonlijke mailbox. Voor de best mogelijke beveiliging moet je voor de meeste e-mailclients een “bridge”-applicatie installeren.
Complexiteit
Extra beveiliging betekent soms ook een iets complexere instelling. Bovendien moet je misschien ook je domeinnaam overdragen of een nieuw e-mailadres aanmaken en verspreiden. Allemaal niet zo vanzelfsprekend.
Google Analytics
Waarom?
Wanneer een website Google Analytics gebruikt om bezoeken bij te houden, zal het zoveel mogelijk gegevens van de bezoeker opslaan. Als je een website bezit of websites bouwt voor klanten, organisaties, … moet je je hiervan bewust zijn. Standaard worden deze gegevens ook gedeeld binnen het Google-netwerk, inclusief hun partners. Geanonimiseerd of niet. Eens de gegevens gedeeld zijn, verlies je alle controle over wat er mee gebeurt. Standaard verzamelt Google Analytics ook IP-adressen van bezoekers. Dit wordt eveneens als persoonsgegevens beschouwd, dus de bezoeker moet er toestemming voor geven.
Dit geeft ons genoeg redenen om naar alternatieven te zoeken. Zeker omdat voor de meeste websites een minder uitgebreid hulpmiddel al volstaat.
Alternatief voor Google Analytics
- Matomo: Je kunt de applicatie installeren op je eigen servers of kiezen voor de gehoste oplossing. Alle nodige gegevens worden verzameld, maar niet gedeeld met andere diensten of partners.
Complexiteit
Matomo opzetten is niet echt moeilijk, maar het is een nieuw hulpmiddel waar je even mee moet verkennen en aan moet wennen. Deze website houdt bezoeken bij via een zelf-gehoste Matomo-installatie.
Google Translate
Waarom?
Iedereen gebruikt Google Translate en je kunt zelfs volledige websites die je bezoekt laten vertalen. Op die manier weet Google welke teksten je leest en waar je mee bezig bent, ook al is het geen website. Lange tijd was Google Translate de beste dienst om te gebruiken en de resultaten zijn de voorbije jaren sterk verbeterd. Maar er zijn alternatieven!
Alternatief voor Google Translate
Complexiteit
Je hoeft gewoon naar een andere dienst te surfen en je tekst in te voeren zoals je gewend bent.
Google Drive
We moeten een onderscheid maken tussen de opslag van documenten en de diensten voor het bewerken van documenten. In dit onderdeel (Google Drive) bespreek ik enkel de opslagdienst.
Waarom?
Wanneer je al je bestanden opslaat in Google Drive, beschik je over een geweldig, veelzijdig platform. Deze tool is enkel toegankelijk als je ingelogd bent met je Google-account, wat het een perfecte manier maakt voor Google om je te volgen. Ze mogen je bovendien ook volgen op andere websites en de inhoud gebruiken op andere websites en diensten.
Alternatief voor Google Drive
- NextCloud: Met deze applicatie kun je je bestanden hosten op je eigen servers of je aanmelden via een provider. Clientapplicaties zijn beschikbaar voor de meeste gangbare besturingssystemen.
- Dropbox: Een bekend alternatief met een clientapplicatie om bestanden automatisch te synchroniseren tussen al je apparaten.
Complexiteit
Een alternatieve documentopslagdienst opzetten vraagt wat meer doorzettingsvermogen. Je zal ook medewerkers moeten overtuigen van het nieuwe hulpmiddel en iedereen die erbij betrokken is, moet vertrouwd raken met de nieuwe tool.
Zonder alternatieven
Tot nu toe bespraken we diensten waarvoor er echte alternatieven bestaan met minstens dezelfde functies en kwaliteit. Voor sommige Google-diensten zijn er geen waardige alternatieven beschikbaar. Denk bijvoorbeeld aan Google Docs of Google Maps. Andere Google-diensten worden door zo veel mensen gebruikt dat je de dienst zal moeten blijven gebruiken om toegang te krijgen tot je inhoud of je community te bereiken. Denk maar aan Youtube.
Ter afsluiting
Er zijn zoveel geweldige tools en diensten beschikbaar, maar we worden vooral naar de meest bekende verwezen. Het is zeker de moeite waard om af en toe eens rond te kijken en nieuwe tools of diensten te ontdekken.
Ik zal deze post aanpassen wanneer er nieuwe diensten opduiken of bestaande verder volgroeien.
Welke alternatieven gebruik jij voor Google-diensten?
